WWW.MALTESEWELFARE.COM 
Maltese Welfare (NSW) Inc
Current News
Telqu ghal ghonq it-triq –
l-istorja ta’ l-emigrant Malti lejn l-Awstralja
Mr Lawrence Dimech OAM and Mrs Maria de Carlo JP.
Meta tkun wiehed minn dawk li fil-hamsinijiet harist madwarek u ftit rajt futur ghalik u l-familja tieghek, meta tlaqt djul ommok u l-wens ta’ missierek, hutek u pajjizek trabbi fik imhabba specjali ghal dak li hallejt warajk.
Iktar ma tikber fiz-zmien, iktar ma xaghrejk jibjadlek iktar thoss f’qalbek dik in-nostalgija. Tiftakar fiz-zmien ta’ tfulitek li ghaddejt imhares mis-swar tal-gzejjer taghna. Dwar dan kollu mhux facli li tinsa ghax hemm fl-idejn patafjun ta’ kitba u memorabilja. Li mhix daqstant abbundanti hija l-istorja ta’ l-emigrant.
Ghaliex kellu jitlaq lejn l-Awstralja? X’kienu c-cirkustanzi li gaghluh jitlaq? Kienet telqa sfurzata? Fi kliem iehor gie mqalfat ‘il barra bil-barka tal-hakkiema ta’ dak iz-zmien u anke il-Knisja Maltija kienet temmen li l-emigrazzjoni kienet l-ahjar triq ghal pajjiz li thalla jkattar il-popolazzjoni Kattolika tieghu minghajr razan ta’ xejn
Inkitbu diversi kotba dwar l-emigrazzjoni minn Malta ghall-Awstralja. Hemm irrekordjati xogholijiet utli specjalment dawk minn Albert Agius, Fr Lawrence Attard, Dr Barry York, Mark Caruana, Augustine Borg, il-Prof Maurice Cauchi u ohrajn.
Fil-karriera tieghi gurnalistika u xoghol fost il-komunita’ Maltija fl-Awstralja, irnexxili niltaqa’; inkellem u nghix ma’ hafna Maltin li ghaddew mill-process ta’ l-emigrazzjoni, iz-zmien difficli li ghaddew minnu fl-ewwel snin taghhom u anke d-diffikultajiet li ltaqghu maghhom fuq il-hafna vapuri caqlembuta li kaxkruhom lejn l-Awstralja.
Kien hemm imbaghad l-esperjenzi li ghaddejt minnhom jien stess u dawk qrib tieghi, marti, huti u hafna hbieb. Fil-qosor, jien ma fittixtx xi ricerka mohbi wara xi skrivanija izda kont wiehed minn dawk li daqu l-imrar, it-tbatija u s-successi li gabet maghha l-emigrazzjoni lejn l-Awstralja.
Joe Cutajar
Minn dawn l-esperjenzi hareg il-ktieb “Telqu ghal ghonq it-triq” li gie mniedi l-gimgha l-ohra f’Sydney l-Awstralja quddiem sala ppakkjata bin-nies. Ma stajtx nemmen l-impatt ta’ dan il-kiteb fuq dawk li qrawh u dawk li attendew lejla fejn spikkat in-nostalgija u l-imhabba ghal dak kollu li hallejna warajna.
Kif kiteb sewwa il-Profs Godfrey Pirotta fid-dahla tal-ktieb, dan mhux ktieb dwar l-emigrazzjoni imma dwar l-emigranti u l-istejjer persunali taghhom. Stejjer li juruk li fi zmenijiet ohra l-hajja ta’ l-emigrant xejn ma kienet facli.
Il-kiteb huwa mzewwaq ukoll b’ghadd ta’ ritratti, hafna minnhom storici li jaghtu hajja lil madwar 32 emigrant li fethu qalbhom dwar dak li ghaddew minnu specjalment fl-ewwel snin taghhom f’pajjiz li ftit kienu jafu dwaru. F’pajjiz li xejn ma kien lest biex jilqa’ barranin specjalment dawk minn nahat t’isfel ta’ l-Ewropa.
Mark Caruana
Il-ktieb “Telqu ghal Ghonq it-triq” gie mniedi f’lejla ta’ mostalgija u memorji pprezetata mill-Maltese Welfare (NSW) mill- Ministru John Aquilina MP..
Kemm l-Onor John Aquilina MP u kemm il-Kummissarju Gholi ghal Malta fl-Awstralja u NZ, Francis Tabone ghamlu appell biex l-istorja ta’ l-emigrazzjoni minn Malta ma tintesix u biex il-Maltin fl-Awstralja jkomplu jaghmlu l-isforzi taghhom biex jigbru memorabilja halli dawk li gew warajna ma jinsew qatt l-ispirtu pijunir u d-determinazzjoni li wrew l-emigranti meta minn gzira tikka gew fl-ikbar kontinent gzira darbtejn u nofs ikbar mill-Ewropa.
Wara li l-Onor John Aquilina nieda l-ktieb
Is-sala ta’ OLQP Church fi Greystanes kienet ippakkjata bin-nies li semghu diskors imqanqal minn Mark Caruana li huma maghrufa ghar-rickerka tieghu fl-emigrazzjoni tal-Maltin. Huwa mhux biss hadna lura lejn l-ewwel nies li gew minn Malta izda semmalna ilhna ta’ Maltin li gew qabel l-ahhar gweerra jitkellmu dwar dak li ghaddew minnu.
Wara tkellem Brain Decelis, emigrant li ilu biss l-Awstralja sitt xhur fejn spjega kemm hija differenti l-emigrazzjoni minn Malta daz-zmenijiet u dik ta’ wara l-gwerra. Huwa qal li ghalkemm huwa gradwat mill-Universita’ xorta sabha difficli biex jigi accettat ghall-emigrazzjoni waqt li meta wasal Sydney ukoll ma kienet xejn facli ghalih li jsib xoghol fil-livell tieghu.
Brian Decelis
Ghal din il-lejla kien hemm ukoll Joseph Cutajar u martu Vivian li jinsabu fl-Awstralja ghal btala minn Malta. Joe Cutajar huwa gurnalista veteran u tkellem dwar l-enormita’ ta’ dan il-pajjiz u r-rabta’ li hawn bejn iz-zewg pajjizi, rabta’ bbazata fuq in-nies mhux xi kummerc jew negozju.
Prezentazzjoni lis-Sr Giorgina minn Lawrence Dimech
F’din il-lejla saret ukoll prezentazzjoni lis-soru Giorgina Sultana li hija nkarigata minn St Dominic’s Aged Care Facility fl-anniversarju ta’ l-20 sena li ilhom jipprovdu servizz tant utli lill-komunita’generali u ghall-ghajnuna kontinwa taghhom lill-komunita’ Maltija.
Il-lejla kienet imexxija tajjeb hafna mis-Segretarja tal-maltese Welfare NSW, Maria DeCarlo li qalet li ma stennewx daqstant nies izda jidher li dan il-kiteb kellu impatt qawwi fuq il-komunita’ Maltija u l-istorja ta’ l-emigrazzjoni lejn l-Awstralja.
Parti minn dawk l-emigranti li l-istorja taghhom tidher fil-ktieb
Ghal iktar taghrif dwar il-ktieb “Telqu ghal ghonq it-Triq” ikkuntatjaw lawdimech@optusnet.com.au Tel 61 2 9631 9295 jew f’Malta cemplu Tel: 21 441545.
F’Melbourne Lil Gejtu Deguara, Centru Malti ta’ Parkville jew f’Sydney The Maltese Herald Tel: 61 2 9637 9992
