|
|
|
Tibdil fil-ligijiet tac-cittadinanza
Awstraljana b’beneficcju ghal eluf ta’ Maltin
|
|
|
|
|
Il-Maltese
Welfare (NSW) urew interess fil-process tal-Gvern Federali Awstraljan
biex jimmodernizza l-ligijiet dwar ic-cittadinanza Awstraljana. Dan
il-process beda fis-sena 2004 meta giet imwaqqfa l-ewwel Inkjesta
mis-Senat Federali Awstraljan.
Fis-27 tal-Lulju 2004, Lawrence Dimech OAM, il-President tal-Maltese
Welfare (NSW) gie msejjah biex jixhed quddiem Kumitat tas-Senat
Awstraljan li dak in-nhar iltaqa’ fil-Parlament House ta’ Sydney.
Din l-inkjesta finalment ipprezentat ir-rapport taghha u rrakomandat fost
hafna inizzjattivi godda li l-Gvern Awstralja inehhi l-limitu ta’ l-eta’
massima ta’ 25 sena li kien dahhal fil-ligi ghal dawk li kienu tilfu
ic-cittadinanza Awstraljana.
Dan ir-regulament kien jaccetta biss zghazagh taht il-25 sena
li setghu jitolbu lura
c-cittadinanza Awstraljan.
|
|
|
|
|
Lawrence Dimech OAM
f'Parliament House Canberra quddiem ritratti ta' zewg Prim Ministru
Awstraljani, Joseph B. Chifley (lemin) u Sir Robert G. Menzies
|
|
|
|
Kellna
ghadd kbir ta’ persuni li twieldu l-Awstralja u l-geneturi taghhom haduhom
biex jghixu f’Malta meta t-tfal kienu ghadhom zghar.
Qabel is-sena 2000, il-ligijiet Maltin kienu joffru biss cittadinanza
doppja sa’ l-eta ta’ 18-il sena. Hafna minn dawn z-zghazagh li twieldu
l-Awstralja riedu jibqghu jghixu mal-familja taghhom, jahdmu u jistudjaw
f’Malta; ghalhekk skond il-ligi Maltija kellhom jaghmlu decizzjoni wisq
difficli. Jekk jaghzlu c-cittadinanza Maltija jitilfu dik Awstraljan.
Jinghad li kien hemm madwar 2,500 resident f’Malta li hadu dan il-pass.
Bid-tibdil li qed jipproponi l-Gvern Federali Awstraljan dawn l-2,500
persuna, kif tghaddi l-ligi jkunu jistghu jergghu japplikaw biex jakkwistaw
lura c-cittadinanza Awstraljani li kienu rrinunzjaw fl-eta ta’ bejn it-18 u
19-il sena.
Mis-sena 2004 sar hafna tibdil fl-Awstralja. F’Ottubru
2004 kellna elezzjoni Federali fejn il-Liberali/ National rebhu ghall-ewwel
darba maggoranza assoluta fiz-zewg kmamar.
Kulhadd kien qed jistenna li r-rakkomandazzjonijiet ta’ l-Inkjesta 2004
kienu se jigu implimentati izda ma kienx hekk ghax fil-25 ta’ Novembru
2005, is-Senat mill-gdid irrefera l-Australian Citizenship Bill 2005
lis-Senat Legal and Constitutional Committeebiex ghal darba ohra ssir
inkjesta b’rapport finali mmarkat ghal 25 ta’ Frar 2006.
Minn dan, irrizulta talba biex dawk interessati f’dawn il-proposti ta’
tibdil fil-ligi tac-Cittadinanza Awstraljana jibghatu sottomissjonijiet lil
din l-inkjesta. The Maltese Welfare (NSW) ghal darba ohra bghatu
sottomissjoni lil din l-inkjesta tant li kienu l-uniku Ghaqda Maltija
mill-Awstralja kollha li gew mitluba biex jidhru quddiem il-kumitat ta’
l-inkjesta maghmul minn numru ta’ Senaturi Federali.
|
|
|
|
|
|
Marisa Payne
|
|
Annette Hurley
|
|
|
|
|
|
Nigel Scullon
|
|
Andrew Bartlett
|
|
|
Nhar
it-Tnejn 6 ta’ Frar 2006, Lawrence Dimech gie mitlub imur Canberra biex
jispjega kif dan it-tibdil tal-ligi jista’ jolqot lil dawn l-eks
Awstraljani li jghixu f’Malta. Huwa kien akkumpanjat minn Marlene Dimech,
membru wkoll ta’ Maltese Welfare (NSW).
F’sala tal-kumitati f’Parliament House fil-belt kapitali ta’ Canberra
kien hemm is-Senaturi Annette Hurley (S.A. Labor), Marisa Payne (Chair,
NSW Liberal), Andrew. Bartlett (Qld Democrats), Nigel Scullon (NT
National) u s-segretarju ta’ l-Inkjesta, Jonathan Curtis.
Is-Senatur Payne irringrazzjat lil Lawrence Dimech li vvjagga minn Sydney
(madwar 600 km) biex jattendi din l-inkjesta u staqsitu jekk barra
s-sottomissjoni li diga bghatet l-Ghaqda tieghu bil-miktub xtaqx izid xi
haga ohra.
Lawrence Dimech spjega li l-Maltin jinsabu grati li se jigu moghtija lura
c-cittadinanza Awstraljan li rrinunzjaw taht forma ta’kwazi theddida biex
ikun jistghu jibqghu Malta.
Kompla izda li fil-Bill li kien qieghed jigi pprezentat, it-tfal ta’ dawn
l-eks Awstraljani mhux se jkunu jistghu japplikaw bhal geneturi taghhom
ghax dawn twieldu Malta f’dak il-perjodu meta l-geneturi taghhom ma
kienux Awstraljani minhabba li rrinunzjaw.
Lawrence Dimech ghamel appell qawwi biex minflok niddibattu l-komplikazzjonijiet
tal-ligi u taht liema sezzjoni se ningassaw lil dawn it-tfal ghandna
niffukaw ferm iktar kif lil dawn it-tfal, li l-geneturi taghhom twieldu
l-Awstralja, se naghtuhom id-dritt ukoll ghac-cittadinanza Awstraljana.
|
|
|
Dan ghaliex iktar jaghmel sens li naccettaw fl-Awstralja nies li ghandhom
affinita’ u wirt Awstraljan. Il-geneturi ta’ dawn it-tfal zgur li ghaddew
lit-tfal taghhom il-wirt u t-tradizzjonijiet Awstraljani ghax ghixu
fl-Awstralja l-ahjar snin ta’ hajjithom, is-snin tal-formazzjoni taghhom.
Huwa mbghad semma r-rabta zonqrija bejn Malta u l-Awstralja u kif il-Maltin
ghandhom storja tajba hafna bhala cittadini ezemplari f’dan il-pajjiz u
sahaq biex l-inkjesta tirrakkomanda li dawn it-tfal ikollhom id-dritt li
japplikaw ghac-cittadinanza Awstraljana.
Wara saru ghadd ta’ mistoqsijiet minn kull Senatur prezenti biex dawn
jaghrbu izjed fil-fond l-argumenti tal- Maltese Welfare kif gew
ipprezentati minn Lawrence Dimech f’Canberra. Din is-sessjoni ta’
mistoqsijiet u twegibiet damet iktar minn nofs siegha.
Wara l-prezentazzjoni mir-rapprezentant Malti tkellmet permezz ta’
videolink ma’ Brussell, l-avukata Anne MacGregor, il-ko-fundatur
tas-Southern Cross Group li tant qed jahdmu biex jiddefendu d-drittijiet
ta’ l-Awstraljani li huma mferxin mad-dinja kollha.
Hija tkellmet fit-tul u b’elokwenza u ghamlet emfazi fuq it-tfal Maltin u
dahlet f’hafna dettalji. Is-sottomissjoni dettaljata tas-Southern Cross
flimkien mad-dehra ta’ Ms MacGregor quddiem din l-inkjesta qajjmet hafna
interess fost is-Senaturi u flimkien ma’ dak li qal Lawrence Dimech ghandu
jwassal biex il-Maltin ihossuhom li gew rapprezentati b’hila quddiem din
l-inkjesta.
Waqt li kien fil-belt Kapital Canberra Lawrence Dimech hataf l-opportunita
wkoll biex jitkellem ma’ ghadd ta’ Membri Parlamentari dwar il-komunita’
Maltija fl-Awstralja.
|
|
|
|
|
|
